Bwyd i bawb

Posted on

 Y criw bwyd brwd: Carwyn Siddall, Marged Gwenllian, Osian, Meilir a Bethan WIlliams

Yr ydym ni’n byw mewn cyfnod na fu ei debyg o’r blaen, yr ydym ni wedi’n caethiwo yn ein cartrefi ac am aros felly am gyfnod. Mae’r modd yr ydym ni’n ymateb i’r trawsnewidiadau llwyr hyn am fod yn dystiolaeth i’r dyfodol. Ymhen blynyddoedd, bydd pobol yn gofyn, sut wnaethom ni ymateb i argyfwng COVID-19, a wnaethom ni ofalu am ein gilydd a chynnal ein gilydd? I’r perwyl hynny, y mae pethau da ar waith yn ardal Llanuwchllyn a Llangywer gyda Gofalaeth Bro Llanuwchllyn a’r Cylch.

Roedd y Parchg Carwyn Siddall yn poeni yn sgil argyfwng y Coronafeirws y byddai cymunedau gwledig, hŷn yn cael eu hynysu a’u hanghofio. Ar ddydd Sul yng nghanol mis Mawrth, pan oedd y newyddion yn dechrau dod yn fwy real, daeth un neu ddau o rieni yr ysgol Sul at ei gilydd, gan gynnwys Branwen Williams, sy’n canu’r piano yn y capel ac sydd hefyd yn arwain côr Eryrod Meirion, gan ddatgan eu bod ar gael ac yn barod i helpu ymha bynnag fodd. Roedd Carwyn yn awyddus nad dim ond gweithgaredd y capel oedd hyn am fod ond yn rhywbeth y byddai’r gymuned gyfan yn medru tynnu at ei gilydd a bod yn rhan ohono. Erbyn holi o gwmpas, daeth tua hanner cant o wirfoddolwyr i gynnig eu gwasanaeth, nifer mawr. Roedd rhywbeth pwysig yn digwydd yn y fro, ac egni mawr ar waith. 

Felly, cafwyd cyfarfod rhwng trefnwyr y cynllun yn nhafarn yr Eagles, Llanuwchllyn, sef Branwen, eu brodyr Osian a Meilir sy’n chwarae yn y band Candelas, a Carwyn i weld beth oedd yn bosibl i’w wneud. Diwedd y cyfarfod oedd penderfynu ar system pryd ar glud i aelodau mwyaf bregus yr ardal. Rhannwyd yr ardal yn 10 adran a byddai un arweinydd i bob adran yn cydlynu tîm o yrrwyr a fyddai yn eu tro yn mynd â bwyd i tua 10 o bobl – byddai rota’n cael ei roi ar waith fel na fyddai nifer y bobl oedd yn mynd allan i ddosbarthu mewn wythnos yn ormodol. 

Eleri Pugh, perchennog egnïol tafarn yr Eagles yn Llanuwchllyn, fyddai’n paratoi’r prydau bwyd i’w hanfon allan drwy’r rwydwaith o yrrwyr. Anhygoel! Y mae Eleri wedi hen arfer â darparu bwyd i niferoedd mawr o bobl ym mwyty poblogaidd y dafarn, ac roedd hi’n gwybod y byddai cynllun fel hwn yn rhywbeth y medrai hi ymdopi ag ef gan fod yr Eagles yn magu eu cig eu hunain ac yn tyfu llysiau yn eu tymor hefyd. Mae gan yr Eagles gyflenwyr cyson a dibynadwy ar gyfer pob dim arall sydd ei angen. Roedden nhw’n barod i roi’r cynllun ar waith.

Crewyd llythyr i’w anfon allan at bobl dros 70 mlwydd oed yn holi a hoffent dderbyn pryd cynnes bob dydd o’r wythnos am bris rhesymol. Rhoddwyd bwydlen syml, maethlon a blasus ynghyd, byddai Eleri’n gwneud y coginio a pharatoi i’w anfon allan gyda’r couriers parod. Mae’r llythyr hefyd yn cynnig gwasanaeth darpariaeth bag o hanfodion sydd i’w dosbarthu ddwywaith yr wythnos, yn y bag hanfodion mae pethau fel, bara, llefrith, wyau, ham a bisgedi. Bydd modd siopa am bethau ychwanegol yn ôl y galw hefyd. Ac felly, ar unrhyw un adeg, dim ond deg unigolyn fyddai allan ar y stryd yn  cludo bwyd i tua 100 o bobl, bydd hyn yn lleihau’r niferoedd sydd allan yn y gymuned a thrwy hynny yn gostwng y cyfleodd i ledaenu’r firws. Mae gan cymuned tref Y Bala eu system eu hunain ar gyfer dosbarthu bwyd ac anghenion at y bobl sydd ei angen.

Bydd y pedwar sy’n cydlynu – Carwyn, Branwen, Osian a Meilir – yn creu’r archeb misol ar gyfer yr Eagles and yn anfon yr anfonebau allan ac yn prosesu’r arian. Mae Eleri wedi cytuno i gadw tab ar gyfer pawb sy’n derbyn gwasanaeth a bydd pawb yn talu unwaith y mis naill ai drwy siec neu archeb banc. 

Mae’r cynllun hwn am sicrhau y bydd neb yn cael eu gadael ar ôl yng nghymunedau Llanuwchllyn a Llangywer ac yn sicr, bydd bwyd i bawb.