Diweddariad Covid-19

Posted on

Diolch i Swyddog Polisi Cytun, y Parchg Gethin Rhys am ein harwain drwy’r rheoliadau diweddaraf sy’n berthnasol i’n heglwysi.

Ysgrifennaf atoch am ddau fater:

 

  1. Prynhawn Mawrth, fe gytunodd Senedd Cymru i Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) (Diwygio) (Rhif 17) 2021 i’w gweithredu o Hydref 11. Bydd y Rheoliadau hyn yn ei gwneud hi’n ofynnol i ofyn am pas Covid GIG neu brawf cyfatebol (mae’r Rheoliadau yn manylu ar yr hyn sy’n gyfatebol, e.e. prawf o frechiad tramor o rai gwledydd yn unig) cyn caniatáu mynediad i bobl 18 oed neu drosodd:

(a) clybiau nos (a ddiffinnir yn fanwl yn Rheoliad 16A 2(a))

(b) mangreoedd lle y mae digwyddiad yn digwydd a bod mwy na 10,000 o bobl yn bresennol ar unrhyw adeg;

(c) mangreoedd lle y mae digwyddiad yn digwydd i unrhyw raddau o dan do— (i) pan fo mwy na 500 o bobl yn bresennol ar unrhyw adeg, a (ii) pan na fo’r holl bersonau sy’n bresennol yn y digwyddiad yn eistedd fel arfer yn ystod y digwyddiad;

(d) mangreoedd lle y mae digwyddiad yn digwydd yn yr awyr agored— (i) pan fo mwy na 4,000 o bobl yn bresennol ar unrhyw adeg, a (ii) pan na fo’r holl bersonau sy’n bresennol yn y digwyddiad yn eistedd fel arfer yn ystod y digwyddiad.

Mae gweinyddiad priodas wedi ei eithrio o’r rheolau hyn, ond nid felly gweithgarwch crefyddol arall, felly pan fo cymunedau ffydd yn trefniadau digwyddiadau mawr bydd angen iddynt weithredu’r rheoliadau hyn.

 

  1. Yn dilyn llawer o ymholiadau, achubaf ar y cyfle i dynnu’ch sylw at y rheoliadau am wisgo gorchuddio wyneb mewn mangreoedd rheoledig (megis addoldai) dan do. Mae’r rhain ar gael yn Rheoliad 20 yn fersiwn cyfredol y Rheoliadau. Mae gofyn i bawb dros 11 oed wisgo gorchudd wyneb dan do, ag eithrio lle bo bwyd a diod yn cael ei ddarparu (ar werth neu am ddim) neu mewn priodas. Mae’r eithriadau ychwanegol i’r gofyniad hwn yn gyfyng. Dyma nhw yn llawn:
    (a) pan na fo P yn gallu rhoi gorchudd am ei wyneb, neu wisgo neu dynnu gorchudd wyneb, oherwydd salwch neu nam corfforol neu feddyliol, neu anabledd (o fewn yr ystyr a roddir i “disability” yn adran 6 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010);

(b) pan fo P yn ymgymryd â gweithgaredd ac y gellir ystyried fod gwisgo gorchudd wyneb yn ystod y gweithgaredd hwnnw yn peri risg i iechyd P;

(c) pan fo P yn gorfod tynnu’r gorchudd wyneb er mwyn cyfathrebu â pherson sy’n cael anhawster i gyfathrebu (mewn perthynas â lleferydd, iaith neu fel arall);

(d) pan fo P yn gorfod tynnu’r gorchudd wyneb er mwyn osgoi niwed neu anaf, neu’r risg o niwed neu anaf, i P neu i eraill;

(e) pan fo P yn y fangre i osgoi anaf, neu i ddianc rhag risg o niwed, ac nad oes gan P orchudd wyneb;

(f) pan fo P yn gorfod tynnu’r gorchudd wyneb i— (i) cymryd meddyginiaeth; (ii) bwyta neu yfed, pan fo’n rhesymol angenrheidiol;

(g) pan ofynnir i P dynnu’r gorchudd wyneb gan swyddog gorfodaeth.

Noder nad oes eithriad ar gyfer achlysuron pan fo pobl yn eistedd (credaf fod rhai addoldai a mannau seciwlar yn drysu rhwng y rheoliadau gorchudd wyneb a’r rheoliadau am pasiau Covid, sydd yn gwahaniaethu ar gyfer gweithgareddau lle bo pawb yn eistedd). Nid oes chwaith eithriad o ran canu (boed yn ganu cynulleidfaol neu yn ymarfer gan gôr). Ni ellir eithrio addoldy o’r gofyniad am orchuddion wyneb trwy lunio asesiad risg sy’n dangos nad oes eu hangen – maent yn ofyniad cyfreithiol.

Er nad yw yn y rheoliadau, mae Llywodraeth Cymru wedi derbyn ar hyd yr amser ei bod yn rhesymol tynnu gorchudd wyneb wrth arwain addoli, ond dylid cymryd camau diogelwch ychwanegol, megis sicrhau fod yr arweinydd yn ddigon pell o aelodau’r gynulleidfa i hyn beidio ag achosi risg o ledaenu’r feirws. Bydd disgwyl i arweinyddion wisgo gorchudd wyneb pan nad ydynt yn arwain.