Myfyrdod ar gyfer Sul y Mamau

Posted on

Gweddi

Boed i’r Bugail Da

sy’n arwain ei ddefaid

ein casglu i’w gorlan,

i fwydo ar ei air,

i yfed ei ddŵr bywiol,

ac yn y man gael ein harwain

i borfa las ddiogel.

(EI ORSEDD RASOL EF Cyfrol 1)


DARLLENIAD: SALM 23 – Y bugail sy’n gofalu am ei bobl 

Yr ARGLWYDD ydy fy mugail i; 

mae gen i bopeth dw i angen. 

Mae’n mynd â fi i orwedd mewn porfa hyfryd; 

ac yn fy arwain at ddŵr glân sy’n llifo’n dawel. 

Mae’n rhoi bywyd newydd i mi, 

ac yn dangos i mi’r ffordd iawn i fynd. 

Ydy, mae e’n enwog am ei ofal. 

Hyd yn oed mewn ceunant tywyll dychrynllyd, 

fydd gen i ddim ofn, am dy fod ti gyda mi. 

Mae dy ffon a dy bastwn yn fy amddiffyn i. 

Rwyt ti’n paratoi gwledd i mi 

ac mae fy ngelynion yn gorfod gwylio. 

Rwyt ti’n tywallt olew ar fy mhen. 

Mae gen i fwy na digon! 

Bydd dy ddaioni a dy ofal ffyddlon 

gyda mi weddill fy mywyd. 

A byddaf yn byw eto yn nhŷ’r ARGLWYDD 


MYFYRDOD

Y pedwerydd Sul yn y Grawys (Mawrth 22 eleni), yw Sul y Fam. Ar un olwg mae’n ddiddorol ein bod ni yn dal i gyfeirio ato fel Sul y Fam, a heb fabwysiadu ‘Diwrnod y Fam’ sydd mor gyffredin yn y Saesneg. Trodd ‘Mothering Sunday’ yn ‘Mother’s Day’ i lawer iawn erbyn hyn.  

Wrth gwrs mae’n rhwydd iawn gweld pam fod hyn wedi digwydd. Mewn byd sy’n mynd yn gynyddol fwy seciwlar, ystyrir y diwrnod fel un sydd wedi ei neilltuo i gydnabod rôl a chyfraniad y fam mewn cymdeithas. Mae’r ffaith ei fod yn ddydd Sul yn amherthnasol. 

Y trueni yw, wrth wneud hynny, yr ydym yn colli golwg ar y cyfoeth a’r dyfnder sy’n gysylltiedig â ‘Sul y Fam.’ Oherwydd yn draddodiadol mae ‘Sul y Fam’ yn anrhydeddu rôl allweddol y ‘fam eglwys’ yng ngofal a datblygiad ysbrydol pobl.

I’r rhai ohonom sy’n rhannu’r ffydd Gristnogol, credwn fod yr eglwys yn ein meithrin a’n cynnal ar hyd ein bywyd. I gannoedd o filiynau o bobl dyma’r man a rhoddodd enedigaeth i’w ffydd a’r man lle cawsant brofiad o ddefodau allweddol ar daith eu bywyd. Dyma eu cartref ysbrydol.

Mae’n dda cofio hefyd fod gan yr eglwys hen hanes o gefnogi’r anghenus – y tlawd, y bregus, yr unig a’r ofnus, gan gynnig bwyd, lloches, cymdeithas a chariad. Dyma beth yw’r eglwys fel mam, wrth iddi hi adlewyrchu cariad diamod Duw yn Iesu Grist tuag at ddynoliaeth.

Ymhlith y darlleniadau a awgrymir ar gyfer Sul y Fam eleni mae un o ddarnau hyfrytaf a mwyaf cyfarwydd y Beibl, sef Salm 23 neu Salm y Bugail. Wrth ddweud, ‘Yr Arglwydd yw fy Mugail….’ yn aml gellir gweld gwefusau’r rhai sy’n clywed y geiriau yn symud er mwyn adrodd y Salm gyda chi. Mae hynny’n wir hyd yn oed am rai sydd wedi hen gefni ar gapel a Beibl. Mae’n amlwg fod yna gysur arbennig yn y geiriau, ac fe allwn fod yn ddiolchgar am hynny ar yr adeg yma.

Wrth gwrs gall y cyfarwydd fynd yn or-gyfarwydd, a phan fod hynny’n digwydd gyda’r Beibl gall fod er anfantais i’r neges. Diolch am beibl.net, sydd a’i ddweud gwahanol ac anghyfarwydd yn dal sylw a gwneud i ni ystyried ymhellach yr hyn rydym yn meddwl ein bod yn deall yn iawn. Ceir sawl enghraifft o hyn yn fersiwn beibl.net o’r Salm hon, ac fe dâl i ni ei darllen yn araf a gofalus er mwyn sylwi arnynt a cheisio deall o’r newydd beth maen nhw’n dweud wrthym am Dduw, am ffydd ac am ein bywydau ninnau. Yr un rwy’n hoff ohono yw diwedd adnod 3. Lle mae William Morgan a’r BCN yn dweud ‘Er mwyn ei Enw,’ fe ddywed beibl.net, ‘Ydy, mae e’n enwog am ei ofal,’

Mae trio bod yn enwog yn rhywbeth un y mae llawer heddiw yn treulio tipyn o amser yn gwneud. Ond enwog am beth? Yn aml mae’n ymddangos, dim byd mwy na bod just yn enwog! Fel tase fe’n nòd ynddo’i hun.

Yn gam neu’n gymwys mae’r eglwys hithau yn enwog am rhai pethau sydd ddim yn glod iddi hi, na chwaith yn glod i ni fel ei haelodau. Onid oes cyfle arbennnig yn y dyddiau anodd ac ansicr sy’n ein wynebu i ni fod yn enwog am ein gofal – am ein consyrn am eraill a’n cariad di-amod tuag bawb? Mae cymaint yn teimlo’n fregus ac yn ofnus, yn unig ac yn anobeithiol wrth wynebu’r bygythiad yma i iechyd a bwyd cymaint o bobl ein byd. Oni allwn ni sicrhau bod cariad di-amod Duw yn Iesu Grist tuag at ddynoliaeth yn cael ei ddangos yn ein gofal ymarferol tuag atynt – ein cymydogion sy’n hen ac mewn perygl; ein cyd-aelodau mewn capel ac eglwys sy’n byw ar ei pen ei hun gyda theulu ymhell i ffwrdd; y ffrindiau sy’n pryderu dros anwyliaid afiach; y dieithryn a’r di-gyfaill o fewn ein cymunedau. 

Mae’n galondid clywed bod eglwysi eisoes wedi bwrw ati i wneud hyn. Wedi sefydlu cynlluniau gofal ei hunain neu wedi ymuno a chynlluniau gofal mewn partneriaeth a mudiadau eraill. Diolch am eu hesiampl, am ddangos y gwir ‘fam’ ac am weithredu cariad diamod Duw. Bydded i bob un ohonom chwilio am y cyfle i ddilyn eu hesiampl.


Gweddïwn

Diolch i ti Arglwydd am gysur y cyfarwydd,

y geiriau am y bugail sy’n gofalu,

ac sydd wedi siarad yn ystyrlon

â chenedlaethau o bobl –

yn eu hangen a’u hunigrwydd

mewn afiechyd a diymadferthedd

mewn argyfwng a pherygl.

Bydded i bawb sydd angen cysur heddiw

ei ddarganfod o’r newydd

yn dy air tragwyddol di.

Helpa ni Arglwydd i glywed hefyd

yr her sydd yn y geiriau cyfarwydd.

Yr her i ddangos y gwir fam

Gan weithredu dy gariad 

diamod a diderfyn

yn ein hymwneud a’n gilydd. 

Bydded i’r geiriau ein hysbrydoli

i estyn allan i bawb sydd mewn angen

o fewn ein cymunedau heddiw.

Gwna ni yn debyg i Ti,

yn rhai fydd yn enwog am ein gofal.

Yn enw Iesu Grist

Amen.