Yng Nghyfarfod Adran Dinasyddiaeth Gristnogol Undeb yr Annibynwyr Cymraeg  ar ddechrau Mis Hydref 2018 penderfynwyd ffurfio Gweithgor Economi Bywyd a Newid Hinsawdd i ystyried goblygiadau yr hyn sy’n digwydd o’n cwmpas yn economaidd ac amgylcheddol.

Ni ellir ystyried y ddau gyfansoddyn hyn ar wahân a rhaid eu trafod mewn perthynas â’i gilydd. Cytunodd Cyngor Undeb yr Annibynwyr Cymraeg mai briff y Gweithgor byddai rhoi arweiniad i’r eglwysi ar sut dylai’r Cristion ddelio gydag arian a’r amgylchedd. Cydnabuwyd bod cyflwr llawer o’n heglwysi yn golygu mai consyrn pennaf aelodau yw sut i gadw’r drws ar agor, ond y mae rheidrwydd arnom i weld yn ehangach.

Faint ohonoch sy’n cofio teithio i Birmingham i wrthdystiad Jiwbilî 2000 yng nghyfarfod G8 1998 yn Birmingham, Lloegr? Galw oeddem am ddileu Dyled y Trydydd Byd erbyn y flwyddyn 2000.  Roedd yr Uwchgynhadledd honno yn Birmingham, ymhlith pethau eraill, yn canolbwyntio ar sicrhau twf economaidd cynaliadwy yng nghyd-destun diogelu’r amgylchedd a llywodraethu da. Bu i’r 50,000 -70,000 o wrthdystwyr greu penawdau ledled y byd; ffurfiwyd cadwyn ddynol o amgylch Canol Dinas Birmingham. 

Ugain mlynedd yn ddiweddarach rhaid gofyn a ydyw pethau wedi gwella. Mae llawer o ddadansoddiadau, fel yr Adolygiad Stern a gyflwynwyd i Lywodraeth Prydain, wedi rhagweld gostyngiadau sylweddol yng nghynnyrch mewnwladol crynswth y byd oherwydd costau cysylltiedig â’r hinsawdd megis delio â mwy o ddigwyddiadau tywydd eithafol a phwysau i ardaloedd isel oherwydd codiad yn lefelau’r môr. Anodd yw darogan gyda sicrwydd, ond un peth sy’n gwbl eglur, mae’r rhan fwyaf o astudiaethau gan economegwyr annibynnol yn awgrymu bod newid yn yr hinsawdd yn effeithio’n negyddol ar yr economi fyd-eang.

Ni ddaw’r lleidr ond i ladrata ac i ladd ac i ddinistrio. Yr wyf fi wedi dod er mwyn i ddynion gael bywyd, a’i gael yn ei holl gyflawnder.

(Ioan 10:10).

Os am sicrhau ‘bywyd yn ei holl gyflawnder’ rhaid wrth dwf economaidd, ond mae hynny, mor aml, yn creu mwy o dlodi ac anghyfiawnder. Sut felly mae sicrhau twf economaidd mewn cyfundrefn o globaleiddio sy’n dda ac iach? Beth, yn 2020, sy’n ein gwahardd rhag sicrhau delfryd ‘bywyd yn ei holl gyflawnder’ i bob brawd a chwaer ledled ein planed? A oes cyfiawnder yn bodoli ar lefel economaidd, ecolegol a dyngarol? A oes angen angen i ni ddysgu bodloni ar ddigon, a disgyblu’n hunain rhag parhau i ddatblygu a thyfu y tu hwnt i’n hangen?  Ai’n diffyg mawr yw methu cydnabod nad yw tlodi’n anorfod? 

Economi Bywyd a Newid Hinsawdd

Eisoes bu’r Gweithgor yn trafod a dechrau datblygu adnoddau. Eisoes bu cyfle i ymgymryd â heriau amgylcheddol Deugain Diwrnod y Grawys. Dros y misoedd nesaf ychwanegir gwybodaeth ffeithiol, ymdriniaethau diwinyddol a syniadau ymarferol i unigolion, eglwysi a chymunedau ymgymryd â hwy.  Mae cysyniad y Jiwbilî wedi’i wreiddio mewn cydbwysedd cyfiawn a chynaliadwy rhwng realiti cymdeithasol, economaidd ac ecolegol. Pan fanteisir ar un newidyn i gynyddu twf un arall i’r eithaf, bydd y system gyfan yn dioddef yn y pen draw. Pan fydd un rhan o gymuned y Ddaear dan straen, effeithir ar bob rhan. Yn 2020, dangosodd pandemig COVID-19 y realiti hwn ar raddfa fyd-eang. Gall y gwersi rydym wedi, ac yn eu dysgu ein cyfeirio tuag at yr angen am Jiwbilî a’n cymell i adfer cydbwysedd i’r union systemau sy’n cynnal bywyd. 


Cysegra’r hanner canfed flwyddyn, a chyhoedda ryddid trwy’r wlad i’r holl drigolion: bydd hon yn flwyddyn jiwbilî ichwi a bydd pob un ohonoch yn dychwelyd i’w dreftadaeth ac at ei dylwyth.

(Lefiticus 25:10)

Adnoddau

Dyma gasgliad o adnoddau gwerthfawr ar gyfer Sul yr Hinsawdd ar wefan Cytûn. Dilynwch y linc yma i’w darllen.