Dangoswch arswyd rhyfel – Llywydd

Posted on

R ALUN EVANSMae Llywydd Undeb yr Annibynwyr Cymraeg, a chyn-ddarlledwr gyda’r BBC, yn dweud y dylid dangos delweddau mwy graffig o ryfel a’i effeithiau yn y wasg a’r cyfryngau, er mwyn i’r cyhoedd weld canlyniadau arswydus gweithredu milwrol a’i gost ddynol.

 “Mae’r darlun dirdynnol o gorff y bachgen bach Aylan Kurdi wedi’i olchi i’r lan ar draeth yn Nhwrci wedi cyffwrdd calonnau a meddyliau pobl,” meddai’r Parchg Ddr R.Alun Evans. “Mae’n ymddangos ei fod yn cael yr un effaith ar y farn gyhoeddus â’r ddelwedd eiconig o Phan Thj Kim Phúc, y ferch ifanc yn rhedeg i lawr y ffordd ar ôl cael ei llosgi gan napalm yn ystod rhyfel Viet Nam.”

 “Mae’r delweddau o faes y gad a welir ar y cyfryngau ym Mhrydain rhan amla wedi cael eu saniteiddio neu hyd yn oed eu rhamantu,” meddai. “Nid yw pobl yn gweld y cyrff drylliedig yn ddarnau yn sgil bom yn ffrwydro neu ar ôl ymosodiad o’r awyr. Petai nhw’n gweld hynny, efallai byddai’r farn gyhoeddus wedi ffrwyno llywodraeth Prydain cyn iddi weithredu’n filwrol mewn gwledydd fel Libya, Irac ac Afghanistan.

 Wrth gyfeirio at sylwad a wnaeth yn ei araith fel Llywydd y Prifwyl ym Meifod, dywedodd Dr Evans: “Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, dywedodd David Lloyd George wrth un newyddiadurwr “petai bobl ond yn gwybod y gwir fe fyddai’r rhyfel ar ben yfory; felly, rhaid iddyn nhw beidio â gwybod y gwir.”

“Mae delweddau graffig yn dangos gwir erchylltra rhyfel,” meddai Dr Evans. “Mae’n ddyletswydd ar gyfryngau newyddion i ddangos a dweud y gwir wrth bobl. Ar ôl gweld y gwir ar draeth yn Nhwrci, mae pobl eisoes yn adweithio gyda chydymdeimlad a thosturi mawr ac yn mynnu bod llywodraeth Prydain yn gweithredu i helpu’r ffoaduriaid truenus hyn.”